Waarom voel je je onveilig terwijl er geen gevaar is?

Heb je weleens gedacht: 'Ik weet dat alles goed is, maar zo voelt het niet.' Misschien heb je een fijne relatie, een stabiele baan of een veilig thuis, maar blijf je toch gespannen, alert of onrustig. Dat kan verwarrend zijn.

Veel mensen denken dat een gevoel van veiligheid wordt bepaald door hun omgeving. Natuurlijk speelt die een rol, maar echte veiligheid ontstaat niet alleen om je heen. Ze ontstaat vooral in je zenuwstelsel.

Veilig zijn is niet hetzelfde als je veilig voelen

Je kunt objectief veilig zijn en je toch onveilig voelen. Dat komt doordat je hersenen en zenuwstelsel niet alleen reageren op wat er nu gebeurt, maar ook op wat ze in het verleden hebben geleerd.

Heb je lange tijd onder stress gestaan? Ben je vaak afgewezen, gepest of opgegroeid in een omgeving waarin je altijd alert moest zijn? Dan kan je zenuwstelsel voortdurend blijven scannen op mogelijk gevaar. Niet omdat er nu iets mis is, maar omdat je lichaam heeft geleerd dat alert zijn noodzakelijk is om veilig te blijven.

Hoe een onveilig zenuwstelsel eruit kan zien

Een gevoel van onveiligheid uit zich niet altijd als angst. Soms herken je het aan gedrag zoals:

• →Altijd bezig zijn
• →Moeite hebben met ontspannen
• →Alles willen controleren
• →Perfectionistisch zijn
• →Moeilijk hulp durven vragen
• →Constant bevestiging zoeken
• →Je aanpassen aan anderen
• →Moeite hebben met vertrouwen
• →Snel overprikkeld raken

Veel van deze reacties zijn geen karaktereigenschappen. Het zijn oude overlevingsstrategieën die ooit nuttig waren.

Je lichaam kiest altijd voor bescherming

Je zenuwstelsel heeft maar een taak: jou veilig houden. Als het ooit heeft geleerd dat de wereld onvoorspelbaar of onveilig is, zal het extra alert blijven. Dat gebeurt grotendeels automatisch.

Daarom helpt het vaak niet om tegen jezelf te zeggen dat je moet ontspannen. Je lichaam gelooft woorden pas wanneer het veiligheid daadwerkelijk ervaart.

Veiligheid kun je opnieuw leren

Het mooie is dat je zenuwstelsel niet vaststaat. Dankzij neuroplasticiteit kunnen je hersenen en zenuwstelsel nieuwe verbindingen maken. Dat betekent dat je lichaam opnieuw kan leren hoe veiligheid voelt.

Niet in een dag. Maar wel stap voor stap. Door regelmatig te oefenen met ademhaling, ontspanning, beweging, NSDR en andere lichaamsgerichte technieken, geef je je zenuwstelsel nieuwe ervaringen. Hierdoor leert het langzaam dat het huidige moment anders is dan het verleden.

Van alertheid naar vertrouwen

Veel mensen proberen hun onrust op te lossen door harder te werken, meer controle te houden of nóg beter hun best te doen. Maar echte verandering ontstaat niet door meer controle.

Ze ontstaat wanneer je lichaam niet langer het gevoel heeft dat het zichzelf voortdurend moet beschermen. Pas dan ontstaat er ruimte voor rust, verbinding, veerkracht en vertrouwen.

Bij Mind Movement helpen we je om niet alleen je gedachten, maar ook je zenuwstelsel te veranderen. Met de Mind Movement App, de workshop Meer Rust in je Hoofd, de 8-weekse training en 1-op-1 begeleiding leer je stap voor stap hoe je lichaam opnieuw veiligheid kan ervaren.